Wonen in een monument
Monumentale panden zijn uniek in vormgeving en geschiedenis. U leeft in een woning met karakter, beeldbepalend in de straat, in de wijk, wellicht in het dorp of zelfs in de regio. Monumenten geven meerwaarde aan uw woongenot. De sfeer, architectuurstijl en natuurlijk de uitstraling kunnen als voordelen worden gezien.
Steeds vaker wordt de monumentale status van een woning onderdeel van de afweging om de woning wel of niet te kopen. Het stijgend aantal monumenten is daar een oorzaak van. Een andere oorzaak is dat een monumentale status steeds meer als een meerwaarde wordt gezien dan als een last. Hieronder vindt u een handig overzicht wat de voordelen zijn van het wonen in een rijks- of gemeentelijk monument.
Veel potentiële kopers op zoek naar een woning zoeken niet bewust naar een monument. De monumentale status komt vaak via het opvragen van informatie bij de gemeente of via de makelaar aan het licht. Door vroegtijdig te informeren naar de status van een pand krijgt u meer inzicht in de voordelen van een monument als woning.
Rijksmonument
Overzicht rijksmonumenten in Voorschoten
U bent eigenaar van een rijksmonument. Wat moet u weten en waar heeft u mee te maken?
Als eigenaar of beheerder heeft u een particulier belang bij hun monumentale bezit. Maar monumenten vertegenwoordigen ook een collectief belang. Als getuigenissen van ons gemeenschappelijke verleden en als waardevolle elementen in de leefomgeving. Dat collectieve belang verklaart de betrokkenheid van overheden en organisaties die een rol spelen bij de bescherming en instandhouding van monumenten.
Dat betekent dat u met regels te maken heeft waarin de omgang met het monument is vastgelegd. Maar dat betekent ook dat u niet alleen staat in de zorg voor uw monumentale bezit.
Op grond van artikel 34 van de Monumentenwet 1988 kan de Minister van OCW subsidie verstrekken voor de instandhouding van beschermde monumenten. Onder instandhouding wordt verstaan de onderhoudswerkzaamheden aan een beschermd monument én werkzaamheden die het normale onderhoud te boven gaan en die voor het herstel van het monument noodzakelijk zijn.
Restauratie en verbouwen
Regels voor restauratie & verbouwen
http://www.restauratiefonds.nl/
Planvorming en toetsing
De eigenaar van een gebouwd monument moet een restauratie- of onderhoudsplan opstellen en eventueel een bouw-en monumentenvergunning aanvragen. De kwaliteit van het plan is zeer bepalend voor de uiteindelijke kwaliteit van de ingreep.
Bij ondermaatse plannen geldt veelal de voorwaarde dat de eigenaar nader onderzoek moet doen, advies moet aanvragen of het plan in een later stadium verder uitwerken.
Financiering
Bij de subsidiëring van restauratie en instandhouding van monumenten kunnen voorwaarden aan het kwaliteitsniveau van deze ingrepen worden verbonden. Hiermee wordt ook de kwaliteit van een monument geborgd of verhoogd.
Er zijn drie soorten van (co)financiering van restauratie of instandhouding van een monument:
- subsidie (voor rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten)
- een hypotheek tegen gunstige voorwaarden (restauratiefondshypotheek (RFH), alleen voor rijksmonumenten)
- fiscale aftrek (voor rijksmonumenten)
Welke mogelijkheden een eigenaar van een rijksmonument heeft, is afhankelijk van zijn juridische status en het type monument. Particuliere eigenaren van woonhuizen en boerderijen zonder agrarische functie komen alleen in aanmerking voor fiscale aftrek en een RFH. Alle andere eigenaren van rijksmonumenten komen in principe in aanmerking voor subsidie en een RFH.
Fiscale wijzigingen 2010
In 2010 veranderen er een aantal fiscale zaken. De wijzigingen die voor u van belang kunnen zijn:
- Overdrachtsbelasting. De vrijstelling van de overdrachtsbelasting is per 1 januari 2010 komen te vervallen. Iedereen die een rijksmonumentaal pand koopt moet (weer) overdrachtsbelasting betalen. Lees meer hierover op de site van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
- Laag BTW-tarief bij schilderen, stucadoren en behangen. Konden in 2009 alleen eigenaren van woningen ouder dan 15 jaar het schilderen, stucadoren en behangen onder het 6%-tarief laten vallen, in 2010 is de 'leeftijdsgrens' verlaagd naar ouder dan 2 jaar. Meer hierover leest u op de site van de Belastingdienst.
- Verlaagde BTW voor isolatiewerkzaamheden. Isolatiewerkzaamheden aan woningen ouder dan 2 jaar, vallen onder het 6%-tarief. Dit tarief geldt alleen voor isolatiewerkzaamheden die gericht zijn op energiebesparing. Bij het isoleren van een monument zijn standaardoplossingen niet altijd bruikbaar. Laat u goed adviseren. Meer informatie hierover vindt u op de themapagina Energiebesparing op de site http://www.monumenten.nl/. De site van de Belastingdienst geeft meer informatie over fiscale zaken.
- Verhoging eigen woningforfait. Heeft u een monument met een WOZ-waarde van meer dan 1 miljoen euro? Vanaf 2010 wordt het eigenwoningforfait stapsgewijs verhoogd. In 2016 geldt dan een percentage van 2,35% tegen 0,55% dit jaar.
Bron: www.monumenten.nl
Instandhoudingssubsidie aanvragen in 2010
Als eigenaar van een rijksmonument kunt u in aanmerking komen voor een financiële ondersteuning bij het onderhoud aan uw pand.
Aanvragen voor deze instandhoudingssubsidie kunt u tussen 1 april en 1 september indienen. Voor de verzoeken van 2010 zijn de formulieren al beschikbaar, digitaal op de speciale website http://www.brimaanvraag.nl/ en op papier bij de InfoDesk van de Rijksdienst.
Uw aanvraag kan alleen in behandeling worden genomen als de meerjarenbegroting is opgesteld volgens het voorgeschreven begrotingsmodel van de Rijksdienst.
Gemeentelijke monumenten
Overzicht gemeentelijke monumenten
De gemeente heeft veel informatie beschikbaar over de meeste aangewezen gemeentelijke monumenten. Verdieping in deze informatie levert een schat aan kennis op, waardoor een monument nog interressanter kan worden voor een potentiële koper.
Onderhoud- en herstelwerkzaamheden
Omdat monumenten bijzonder zijn vanwege hun vaak lange geschiedenis zijn eigenaren van monumenten erbij gebaat regelmatig het pand te controleren op de bouwkundige staat. Hiervoor kan de Monumentenwacht uitkomst bieden (zie http://www.monumentenwacht.nl/). Door een abonnement op de Monumentenwacht te nemen bent u verzekerd van een goede instandhouding van uw pand. De Monumentenwacht voert periodieke onderzoeken uit, geeft onderhoudsadviezen en verhelpt kleine gebreken direct. Het abonnement van de Monumentenwacht wordt u door de gemeente Voorschoten aangeboden, omdat wij het belangrijk vinden u te helpen en te stimuleren.
Prins Bernard Cultuurfonds
Het Nationaal Restauratiefonds (NRF) en het Prins Bernard Cultuurfonds hebben in samenwerking met de provincie een fonds opgericht voor het behoud van gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden, die binnen een beschermd dorpsgezicht liggen. Uit dit Cultuurfonds voor Monumenten Zuid-Holland worden laagrentende leningen verstrekt voor restauraties en instandhouding. Doordat u eigenaar bent van een gemeentelijk monument, kunt u gebruik maken van de mogelijkheid deze laagrentende lening aan te vragen. Laagrentend betekent dat de rente die u over de lening betaalt, aanzienlijk lager is dan het rentepercentage dat voor een reguliere lening wordt berekend. Vroeger was voor deelname aan deze lening een gemeentelijke garantiestelling vereist. Sinds enige tijd is dit niet meer nodig, omdat de regelgeving is vereenvoudigd. Wel moeten de opgegeven kosten subsidiabel zijn. Dat wil zeggen dat de gemeente controleert of de te maken kosten ook echt ten goede komen aan de monumentale waarde. Cascoherstel bijvoorbeeld is subsidiabel, maar een luxe keuken weer niet. In principe zijn instandhoudingskosten de belangrijkste soort kosten die kunnen worden gefinancierd, maar ook restauratiekosten kunnen worden opgegeven.
De invloed van de status van gemeentelijke monument op de waarde van de woning
Er is onderzoek gedaan naar de invloed van de aanwijzing van een woning tot gemeentelijk monument en de waarde van de woning. Hoewel voor rijksmonumenten de waarde in sommige gevallen toeneemt, blijkt de waarde van een woning die gemeentelijk beschermd is gelijk te blijven. Waardevermindering lijkt in de praktijk niet voor te komen.
De grote monumentegemeenten van Nederland concluderen steeds vaker dat investeren in een rijksmonument loont. De gemeente beveelt aan om van tevoren goed te informeren naar de subsidiemogelijkheden of andere aantrekkelijke financieringsopties.
Gratis monumentenvergunning
De gemeente Voorschoten draagt haar steentje bij aan het stimuleren van de bewoning van monumenten. Bewoning van een monument zorgt ervoor dat het waardevolle erfgoed voor de toekomst blijft behouden. Omdat voor aanpassingen aan monumenten, naast de bouwvergunning ook een monumentenvergunning noodzakelijk is, heeft het college besloten geen leges te heffen op het in behandeling nemen van een aanvraag voor een monumentenvergunning. De monumentenvergunning moet u dus nog wel aanvragen, maar is wel kostenloos. Als extra service bieden wij u aan dat uw aanvraag voor uw monumentenvergunning door een speciale adviescommissie cultureel erfgoed wordt behandeld, die de eigenaar adviseert over de voorgestelde ingrepen. Deze commissie bestaat uit experts op het gebied van monumenten, architectuur, landgoederen en welstand.