Geschiedenis en archeologie
Voorschoten is ontstaan op een oude strandwal en had een langgerekte vorm. Bodemvondsten tonen aan dat al 2000 jaar voor Christus ter hoogte van de huidige Voorschotense wijk Boschgeest een nederzetting bestond van veehoudende vissers/jagers.
Op de foto rechts: Het Ambachts- en Baljuwhuis
De lintvormige noord-zuid structuur van het dorp dateert van de Middeleeuwen. Het gebied van Voorschoten strekte zich uit van de huidige gemeentegrens tussen Voorburg en Leidschendam tot aan de Rijn. Aan de oostzijde werd het begrensd door de Vliet en aan de westzijde door de veenstrook tussen binnen- en buitenduinen.
Voorschoten was in die tijd niet meer dan een lange, door èn langs de duinen slingerende weg, met enige bebouwing rond een oostelijk van die weg gelegen marktplein: thans de Voorstraat.
Op de foto rechts: de Molenlaan, kijkend naar de Dorpskerk
Op een wat breder gedeelte van de oude strandwal ontstond het dorp Forschate. Deze naam wordt vermeld op een uit ca. 930 daterende goederenlijst van de Sint Maartenskerk te Utrecht, waar de kerk van Voorschoten bij hoorde. De vele oude monumenten die Voorschoten kent tonen deze geschiedenis.
Zo vindt u op de Voorstraat veel oude monumenten, waaronder bijvoorbeeld de dorpspomp, het Ambachts- en Baljuwhuis. Floris V van Holland verleende Voorschoten in 1282 marktrechten. Het markplein geeft Voorschoten in die tijd en later enige economische betekenis. Het lag natuurljk voor de hand dat een ontmoetings- en handelsplaats, die een markt is, ontstond op een plaats die gunstig gelegen was aan één van de weinige landwegen in die dagen, tussen belangrijke andere (water) wegen: de Maas en de Rijn. Deze markt wordt nog iedere vrijdag in de oude Voorstraat gehouden. Daar herinneren veel oude lindebomen en gaslantaarns nog aan vroeger.
Het inwonertal van Voorschoten kende een forse toename in de jaren vijftig en zestig van deze eeuw. Daarna is het inwonertal ondanks de bouw van vele woningen nauwelijks meer gegroeid. Er wonen nu meer dan 24.000 mensen in de gemeente Voorschoten.
Behoud erfgoed
De gemeente en meerdere verenigingen en stichtingen, waaronder bijvoorbeeld de Stichting Leefbaar Voorschoten, zorgen ervoor dat karakteristieke panden, gevels, werken en beplantingen beschermd, behouden, onderhouden en gerestaureerd worden.
Handige link
Meer geschiedenis van Voorschoten.
Ontdek de geschiedenis van Zuid-Holland en de daarmee verbonden archiefcollecties op:
www.geschiedenisvanzuidholland.nl